Đèn đường LED không sáng: Nguyên nhân và cách khắc phục

Đèn đường LED không sáng thường do bốn nhóm nguyên nhân chính: Mất nguồn điện hoặc aptomat nhảy, driver LED hỏng, cảm biến quang hoặc bộ hẹn giờ lỗi, và chip LED cháy hoặc dây dẫn tiếp xúc kém. Nếu cả cụm đèn cùng tắt, lỗi thường nằm ở nguồn cấp chung; nếu chỉ một đèn tắt, hãy nghi ngờ driver hoặc chip LED của chính đèn đó. Việc kiểm tra đúng thứ tự giúp bạn tránh thay cả bộ đèn không cần thiết và tiết kiệm đáng kể chi phí.

Bài viết dưới đây sẽ phân tích từng nguyên nhân, hướng dẫn cách kiểm tra, khắc phục và những lưu ý an toàn điện khi xử lý đèn trên cột đèn cao. Cùng theo dõi nhé!

Các nguyên nhân phổ biến khiến đèn đường LED không sáng

Một hệ thống đèn đường LED gồm nhiều bộ phận nối tiếp nhau: Nguồn điện cấp, thiết bị đóng cắt, bộ điều khiển, driver LED, chip LED và dây dẫn. Chỉ cần một khâu gặp trục trặc, cả bộ đèn sẽ tắt.

Bảng dưới đây giúp bạn khoanh vùng nhanh nguyên nhân dựa trên dấu hiệu quan sát được.

Bạn cần xác định đèn tắt đơn lẻ hay tắt theo cụm. Đèn tắt đơn lẻ thường là lỗi tại chính bộ đèn đó. Cả cụm tắt thì nguyên nhân gần như chắc chắn nằm ở phía nguồn điện cấp hoặc thiết bị điều khiển chung.

>>> Xem thêm: Nên chọn đèn pha hay đèn đường năng lượng mặt trời

Nguyên nhân do mất nguồn điện, aptomat hoặc cầu chì bị ngắt

Đây là nguyên nhân đơn giản nhất nhưng hay bị bỏ qua nhất. Nhiều người lao vào kiểm tra bộ đèn trong khi tủ điện đã ngắt từ trước.

Aptomat nhảy thường xảy ra khi có chập điện, quá tải hoặc rò điện ra vỏ. Cầu chì đứt cũng có cơ chế tương tự. Nếu aptomat vừa bật lại đã nhảy tiếp, đừng cố đóng nhiều lần. Đó là dấu hiệu hệ thống đang có sự cố thật sự và cần được kiểm tra trước khi cấp điện lại.

Một lỗi thường gặp là aptomat tổng vẫn đóng nhưng aptomat nhánh của tuyến đèn đã nhảy. Bạn hãy kiểm tra từng cấp từ tổng đến nhánh, đồng thời xem có mùi khét, vết cháy xém hoặc đầu cực bị đổi màu hay không.

Ngoài aptomat và cầu chì, bạn hãy xem xét các điểm sau:

• Công tắc hoặc contactor đóng cắt có hoạt động đúng giờ không.
• Điện áp tại tủ điện có đủ định mức không, vì điện áp quá thấp hoặc quá cao đều làm driver LED ngắt bảo vệ.
• Dây cáp ngầm có bị đứt do thi công đào đường hoặc chuột cắn không.
• Các mối nối tại chân cột có bị oxy hóa, ẩm ướt không.

Từ kinh nghiệm thực tế của đội ngũ kỹ thuật chúng tôi, những tuyến đèn dùng dây cáp kém chất lượng hoặc mối nối không đúng chuẩn thường hỏng sau mùa mưa đầu tiên. Đầu tư vào vật tư đấu nối đạt chuẩn từ đầu rẻ hơn nhiều so với đào cáp sửa chữa về sau.

>>> Xem thêm: Cách chọn đèn đường LED theo chiều rộng mặt đường chuẩn kỹ thuật

Nguyên nhân do driver LED bị hỏng hoặc cháy

Driver LED là bộ nguồn chuyển điện lưới xoay chiều thành dòng điện một chiều ổn định để nuôi chip LED. Có thể xem nó như trái tim của bộ đèn. Đây cũng là bộ phận hỏng nhiều nhất trong các sự cố đèn đường LED không sáng.

Driver hỏng thường do ba nguyên nhân: điện áp lưới không ổn định, sét lan truyền và nhiệt độ cao kéo dài. Các tụ điện bên trong driver chất lượng thấp sẽ phồng, rỉ dịch rồi mất khả năng lọc dòng. Khi đó đèn nhấp nháy, sáng yếu hoặc tắt hẳn.

Dấu hiệu nhận biết driver có vấn đề:

• Đèn nhấp nháy liên tục dù nguồn điện cấp ổn định.
• Đèn không lên nhưng đo thấy có điện đến chân đầu vào driver.
• Vỏ driver nóng bất thường hoặc có mùi khét.
• Đèn sáng một lúc rồi tự tắt, nguội đi lại sáng, rồi lại tắt.

Cách kiểm tra cơ bản như sau.

• Sau khi ngắt điện an toàn, bạn kiểm tra điện áp đầu vào tại driver bằng đồng hồ vạn năng.
• Nếu đầu vào có điện đúng định mức mà đầu ra không có hoặc sai thông số, driver đã hỏng.

Lưu ý: Khi thay driver, bạn phải chọn loại tương thích về công suất, dải điện áp đầu ra và dòng điện. Lắp driver sai thông số có thể làm cháy ngay chip LED mới hoặc khiến đèn tối hơn thiết kế. Hãy đối chiếu thông số ghi trên nhãn driver cũ hoặc nhờ đơn vị cung cấp tư vấn.

>>> Xem thêm: Tiêu chuẩn độ rọi đường phố và cách tính lux khi thiết kế đèn đường LED

Nguyên nhân do cảm biến quang hoặc bộ hẹn giờ bị lỗi

Nhiều hệ thống đèn đường tự động bật khi trời tối và tắt khi trời sáng. Việc này do cảm biến quang hoặc bộ hẹn giờ đảm nhiệm. Khi một trong hai bộ phận lỗi, đèn có thể không bật dù mọi thứ khác đều bình thường.

Cảm biến quang hay gặp lỗi do bụi bẩn che kín mắt cảm biến, lão hóa sau nhiều năm nắng mưa hoặc bị ánh sáng khác chiếu vào gây hiểu nhầm là ban ngày. Bộ hẹn giờ có thể sai giờ sau khi mất điện, hết pin dự phòng hoặc cài đặt lệch múi giờ.

Cách kiểm tra đơn giản nhất là đưa hệ thống về chế độ bật thủ công. Nếu đèn sáng bình thường ở chế độ này, driver LED và chip LED vẫn tốt, lỗi nằm ở cảm biến quang hoặc bộ hẹn giờ

Từ kinh nghiệm thực tế của đội ngũ kỹ thuật chúng tôi, cảm biến đặt dưới tán cây hoặc gần đèn chiếu sáng khác rất dễ báo sai. Vị trí lắp đặt quan trọng không kém chất lượng cảm biến.

>>> Xem thêm: Driver Đèn Đường Loại Nào Tốt Cho Độ Bền Và Ổn Định

Nguyên nhân do chip LED hỏng hoặc dây dẫn đứt, tiếp xúc kém

Chip LED là nguồn phát sáng chính. Chip tốt có tuổi thọ hàng chục nghìn giờ, nhưng chỉ khi được tản nhiệt tốt và cấp dòng đúng định mức. Chip bị cháy đen, nứt vỡ hoặc đứt mạch sẽ khiến đèn tắt một phần hoặc toàn bộ.

Nhiều bộ đèn đường dùng module gồm nhiều chip nối tiếp. Chỉ cần một chip đứt, cả chuỗi có thể mất sáng. Vì vậy một vết cháy nhỏ cũng có thể làm tắt cả bộ đèn.

Các nguyên nhân khiến chip LED hỏng sớm:

• Tản nhiệt kém do bụi bám dày hoặc thiết kế vỏ đèn không đủ diện tích tản.
• Driver cấp dòng vượt định mức trong thời gian dài.
• Nước thấm vào buồng đèn do keo kín và gioăng chất lượng thấp.
• Chip kém chất lượng, suy giảm quang thông nhanh sau 1 đến 2 năm.

Dây dẫn trong thân đèn và trên cột cũng cần được kiểm tra. Rung lắc do gió bão làm lỏng đầu cos, gãy lõi dây hoặc bung mối nối. Tiếp xúc kém gây ra hiện tượng đèn chập chờn, sinh nhiệt tại điểm nối và có thể dẫn đến chập cháy.

Một lỗi thường gặp là đèn bị nước vào sau mưa rồi hoạt động lại khi khô, nên người dùng chủ quan không xử lý. Thực tế, nước đã làm oxy hóa mạch và chip, lần sau đèn sẽ hỏng hẳn.

>>> Xem thêm: Chip LED đèn đường loại nào tốt hiện nay

Cách kiểm tra và khắc phục đèn đường LED không sáng

Các bước bạn cần kiểm tra:

• Bước 1: Ngắt nguồn điện. Tắt cầu dao hoặc aptomat của tuyến đèn trước khi làm bất cứ việc gì, treo biển cảnh báo tại tủ điện để tránh người khác đóng điện nhầm.
• Bước 2: Kiểm tra nguồn điện cấp. Dùng bút thử điện hoặc đồng hồ vạn năng kiểm tra điện áp tại tủ điện và tại chân cột. Nếu không có điện tại chân cột, lỗi nằm ở cáp cấp hoặc tủ điều khiển.
• Bước 3: Kiểm tra chế độ điều khiển. Chuyển sang chế độ bật tay để loại trừ lỗi cảm biến quang và bộ hẹn giờ.
• Bước 4: Kiểm tra driver LED. Đo điện áp đầu vào và đầu ra. Nếu đầu vào đủ mà đầu ra bằng không hoặc sai lệch lớn, thay driver tương thích.
• Bước 5: Kiểm tra chip LED. Quan sát bề mặt module, nếu thấy cháy đen, nứt vỡ hoặc đổi màu thì thay module mới.
• Bước 6: Kiểm tra gioăng, keo kín và độ kín nước của thân đèn. Thay gioăng hư trước khi lắp lại.
• Bước 7: Cấp điện thử và theo dõi ít nhất vài giờ để xác nhận đèn hoạt động ổn định.

Lưu ý an toàn khi sửa chữa đèn đường LED trên cột cao

Đèn đường thường treo ở độ cao từ 6 đến 12 mét, nhiều tuyến còn cao hơn, vì vậy làm việc trên cột đèn cao vừa có nguy cơ rơi ngã vừa có nguy cơ điện giật.

Những nguyên tắc bắt buộc bạn cần lưu ý:

• Ngắt điện hoàn toàn tại tủ cấp nguồn và kiểm tra lại bằng bút thử điện trước khi chạm vào dây.
• Sử dụng thang cách điện, xe nâng hoặc giàn giáo đạt chuẩn, không leo cột bằng phương tiện tạm bợ.
• Đeo dây an toàn, mũ bảo hộ, găng tay cách điện và giày cách điện.
• Không làm việc khi trời mưa, gió lớn hoặc có dông sét.
• Giữ khoảng cách an toàn với đường dây điện trên không, đặc biệt khi cột đèn gần lưới điện trung thế.
• Luôn có người thứ hai đứng dưới giám sát và hỗ trợ.

Lưu ý: Đèn đường trong khu dân cư thường thuộc hệ thống do đơn vị quản lý vận hành. Việc bạn tự ý can thiệp vào hệ thống này có thể vi phạm quy định và gây nguy hiểm cho chính bạn. Nếu không có chuyên môn và dụng cụ bảo hộ, bạn hãy liên hệ ban quản lý hoặc thợ điện có chứng chỉ.

>>> Xem thêm: Có nên chọn đèn công suất càng lớn càng tốt? Hướng dẫn chọn đúng từ chuyên gia

Cách chọn đèn đường LED để hạn chế hỏng hóc về sau

Khi chọn mua đèn đường LED hoặc đèn năng lượng mặt trời, bạn hãy đánh giá theo các tiêu chí sau:

Lưu ý: Công suất cần chọn theo diện tích và chiều cao lắp đặt. Bảng tham khảo dưới đây áp dụng cho điều kiện thông thường, thực tế còn phụ thuộc vào thiết kế chóa đèn và yêu cầu độ rọi.

Nhiều khách hàng thường gặp lỗi là chọn đèn công suất quá thấp để tiết kiệm chi phí, sau đó phải lắp thêm đèn vì không đủ sáng. Ngược lại, chọn công suất quá cao gây lãng phí điện và chói mắt.

Cân đối đúng nhu cầu ngay từ đầu là cách tiết kiệm bền vững nhất.

Với khu vực khó kéo điện lưới, đèn năng lượng mặt trời là giải pháp hợp lý. Tuy nhiên bạn cần chú ý dung lượng pin, hiệu suất tấm quang năng và khả năng hoạt động trong nhiều ngày mưa liên tiếp. Đèn năng lượng mặt trời giá rẻ thường hỏng pin sớm và khiến người dùng nghĩ rằng đèn "không sáng".

>>> Xem thêm: Đèn năng lượng mặt trời nhấp nháy liên tục vào ban đêm là lỗi gì?

Câu hỏi thường gặp

Vì sao đèn đường LED không sáng dù có điện?

Trả lời: Có điện đến chân đèn chưa chắc driver LED nhận đủ điện hoặc hoạt động bình thường. Nguyên nhân thường gặp là driver hỏng, chip LED cháy, cảm biến quang không nhận biết trời tối hoặc đầu nối bị oxy hóa. Bạn nên kiểm tra theo thứ tự: bộ điều khiển, driver, rồi đến chip LED.

Làm sao kiểm tra driver đèn đường LED có hỏng không?

Trả lời: Ngắt điện, tháo đấu nối an toàn rồi cấp điện thử và đo điện áp đầu vào, đầu ra bằng đồng hồ vạn năng. Đầu vào có điện mà đầu ra bằng không hoặc lệch nhiều so với thông số trên nhãn là driver đã hỏng. Việc này nên do người có chuyên môn thực hiện vì có điện áp nguy hiểm.

Cảm biến quang hỏng có làm đèn đường không sáng không?

Trả lời: Có. Cảm biến quang bị bám bụi, lão hóa hoặc bị ánh sáng khác chiếu vào có thể báo sai là đang ban ngày nên đèn không bật. Cách kiểm tra nhanh là chuyển sang chế độ bật tay, nếu đèn sáng bình thường thì lỗi nằm ở cảm biến hoặc bộ hẹn giờ.

Một cụm đèn đường cùng không sáng thường do nguyên nhân gì?

Trả lời: Khi cả cụm tắt, nguyên nhân thường nằm ở phía nguồn chung như aptomat nhảy, cầu chì đứt, contactor hỏng, bộ hẹn giờ lỗi hoặc đứt cáp cấp. Xác suất cả cụm cùng hỏng driver cùng lúc rất thấp. Hãy bắt đầu kiểm tra từ tủ điện.

Chip LED hỏng có sửa được hay phải thay cả bộ đèn?

Trả lời: Nếu bộ đèn dùng module chip tháo rời, bạn có thể thay riêng module chip mà giữ lại thân đèn và driver. Với đèn đã dùng lâu, vỏ xuống cấp hoặc linh kiện không còn tương thích, thay cả bộ thường kinh tế hơn. Hãy so sánh chi phí trước khi quyết định.

Ai chịu trách nhiệm sửa đèn đường LED khu dân cư?

Trả lời: Tùy mô hình quản lý. Đèn đường công cộng thường do đơn vị quản lý chiếu sáng đô thị hoặc chính quyền địa phương phụ trách. Đèn trong khu dân cư, khu đô thị riêng hoặc nhà xưởng thường do ban quản lý hoặc chủ đầu tư chịu trách nhiệm theo hợp đồng.

Sửa đèn đường trên cột cao cần lưu ý gì về an toàn?

Trả lời: Phải ngắt điện và kiểm tra lại trước khi thao tác, dùng phương tiện nâng đạt chuẩn, đeo đầy đủ đồ bảo hộ và không làm việc khi trời mưa hoặc giông. Luôn có người giám sát bên dưới. Nếu thiếu chuyên môn hoặc dụng cụ, hãy giao cho thợ điện chuyên nghiệp.